Polskie Towarzystwo Ekspertów Dochodzeń Popożarowych

Pożary. Przyczyny, przebieg, dochodzenia

pozaryAutor: P. Borowski, F. Pawłowski

W książce podjęto próbę przedstawiona całokształtu zagadnień składających się na dochodzenie popożarowe. W szczególności omówiono przyczyny pożarów, cele dochodzenia popożarowego, badania miejsca pożaru, ustalenia przyczyn powstania i rozprzestrzenienia się pożaru oraz przebieg akcji gaśniczo-ratowniczej w aspekcie potrzeb dochodzenia popożarowego. Autorzy przedstawili również sposoby i metody prowadzenia czynności zmierzających do ujęcia sprawców pożaru i udowodnienia im winy. Publikacja była przeznaczona dla oficerów pożarnictwa prowadzących dochodzenia popożarowe, funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej specjalizujących się w ściganiu karnym sprawców pożarów i podpaleń, resortowych i zakładowych służb przeciwpożarowych oraz pracowników prokuratury.
Książka ta do dnia dzisiejszego jest jedynym, w miarę kompleksowym opracowaniem podejmującym tematykę dochodzeń popożarowych. Opracowanie z uwagi na rok wydania w dużej części zawartości treści jest już nieaktualne.

Opracował: T. Sawicki

Spis treści:
Wstęp
1.   Podstawowe   pojęcia
1.1.  Procesy palenia
1.2.  Pożar  jako  jednostka  statystyczna
2.   Istota  postępowania   przygotowawczego  w  sprawach  o   pożary
2.1.  Cel dochodzenia popożarowego
2.2.  Ogólne zasady postępowania
2.3.  Organy uprawnione do prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawach o pożary
2.4.  Stadia postępowania przygotowawczego
2.5.  Pojęcie  przestępstwa   i   winy   sprawcy   pożaru
2.6.  Przestępstwa i wykroczenia w sprawach o pożary
2.7.  Znamiona przestępstw w sprawach o pożary
2.7.1.   Rodzajowy i bezpośredni przedmiot ochrony prawno-karnej
2.7.2.   Podmiot czynu przestępczego
2.7.3.   Strona podmiotowa przestępstwa
2.7.4.  Strona   przedmiotowa  przestępstwa
2.8.  Formy stadialne i zjawiskowe przestępstwa
2.9.  Przykłady   kwalifikacji   prawnej   czynów   przestępczych   w   sprawach o pożary
3.   Przyczyny   powstania   pożaru
3.1.  Plan ustalania przyczyny pożaru
3.2.  Źródła ciepła wywołujące zapalenie
3.3.  Samozapalenie
3.4.  Rola urządzeń w powstawaniu pożarów
3.5.  Materiały palne
3.6.  Czynności wywołujące zapalenie
3.7. Statystyczne   grupowanie  przyczyn   pożarów
3.8.  Analiza statystyczna przyczyn pożarów i wnioski prewencyjne
3.8.1.   Cel analizy statystycznej
3.8.2.   Zasady  analizy  statystycznej
3.9.  Przyczyny pożarów pojazdów spalinowych
3.9.1.   Samochody
3.9.2.   Kombajny zbożowe
4.   Podpalenia
4.1. Wprowadzenie
4.2.  Podpalenie jako czyn przestępczy
4.3.  Systematyka motywów podpaleń
4.4.  Podpalacze wielokrotni
4.5.  Specyfika dochodzenia w przypadku podpaleń
5.   Czynności   wstępne   i   zabezpieczające
5.1.  Stanowiska  kierowania  w komendach  straży pożarnych
5.2.  Obowiązki MO przed  przybyciem straży pożarnych
5.3.  Obowiązki   pierwszego   dowódcy   akcji   ratowniczo-gaśniczej
5.4.  Obowiązki MO podczas działań ratowniczo-gaśniczych
5.5.  Zabezpieczenie miejsca pożaru przed  zatarciem  śladów
6.   Czynności dochodzeniowo-śledcze
6.1.  Zawiadomienie  o  przestępstwie
6.2.  Formy postępowania przygotowawczego
6.2.1.   Czynności sprawdzające
6.2.2.   Dochodzenie w niezbędnym zakresie
6.2.3.   Czynności dochodzeniowo-śledcze
6.3.  Organizacja  grupy  dochodzeniowej
6.4.  Przesłuchiwanie   świadków
6.4.1.   Fazy i taktyka przesłuchania
6.4.2.   Dokumentowanie i utrwalanie zeznań świadków
6.4.3.   Przykładowy zestaw pytań dla świadka
6.5.  Przesłuchiwanie podejrzanych
6.5.1.   Fazy i taktyka przesłuchania
6.5.2.   Dokumentowanie  i utrwalanie wyjaśnień.  Zestaw zagadnień do wyjaśnienia
6.5.3.   Wizja lokalna z udziałem podejrzanego
6.6.  Biegli w dochodzeniu popożarowym
6.6.1.   Ekspertyzy w sprawach o pożary
6.6.2.   Biegli w sprawach o pożary (prawa, odpowiedzialność)
6.6.3.   Opracowanie  ekspertyzy pożarowo-technicznej
7.   Sprzęt   techniczny   i  pomocniczy   do   oględzin
7.1.  Wprowadzenie
7.2.  Przybory do pisania i rysowania
7.3.  Zestaw druków (formularzy)
7.4.  Przyrządy pomiarowe i badawcze
7.5.  Pojemniki na dowody rzeczowe
7.6.  Sprzęt  fotograficzny  i  filmowy
7.7.  Inny sprzęt techniczny
7.8.  Walizki specjalistyczne
8.   Badanie  miejsca  pożaru
8.1.  Pojęcie i cel oględzin
8.2.  Podstawy prawne i uczestnicy oględzin
8.3.  Ogólne  zasady  przeprowadzania  oględzin
8.4.   Kryminalistyczna specyfika oględzin miejsca pożaru
8.5.  Ustalenie miejsca powstania pożaru
8.6.  Zabezpieczenie materiałów i śladów do dalszych. badań
8.6.1.   Zabezpieczenie w przypadku samozapalenia
8.6.2.   Zabezpieczenie w przypadku instalacji i odbiorników elektrycznych
8.7. Badania  samochodów
8.8. Dokumentacja oględzin
8.8.1.   Protokół miejsca oględzin
8.8.2.   Fotografie  miejsca  zdarzenia
8.8.3.   Szkic miejsca oględzin
9.   Ustalenie  czasu   powstania   pożaru
9.1.  Temperatury pożaru a czas trwania pożaru
9.2.  Optyczne sposoby określenia temperatury pożaru
9.3.  Szybkość liniowa rozwoju pożaru
9.4.  Ocena czasu  trwania pożaru  według wyglądu  materiałów
9.5.  Ocena czasu trwania pożaru według wytrzymałości konstrukcji
10.   Analiza   warunków   technicznych   rozprzestrzeniania   się   pożarów
10.1.  Przenoszenie   ciepła
10.2.  Drogi rozwoju pożaru
10.3.  Wielkościowa klasyfikacja pożarów
11.   Analiza   przyczyn   nieugaszenia   pożaru   w   zarodku
11.1.  Dozorowanie
11.2.  Działania gaśnicze najbliższego otoczenia
11.3.  Działanie urządzeń alarmowych i gaśniczych
11.4.  Ogólne zasady wyposażenia obiektów w sprzętr pożarniczy
12.   Analiza  zabezpieczenia  przeciwpożarowego  obiektu  dotkniętego  pożarem
12.1.  Uwagi   wstępne
12.2.  Organizacja ochrony przeciwpożarowej
12.3.  Kontrole przeciwpożarowe
12.4.  Szkolenie  informacyjne
12.5.  Plan obrony obiektu
12.6.  Dostosowanie obiektu do wymagań ochrony przeciwpożarowej
12.6.1.   Ocena warunków budowlanych
12.6.2.   Warunki   ewakuacyjne,   dostępy   i   dojazdy
12.6.3.   System ogrzewania
12.6.4.   System  wentylacji
12.6.5.   Urządzenia  elektryczne
12.6.6.   Urządzenia   odgromowe
12.6.7.   Wyposażenie w światła bezpieczeństwa
12.6.8.   Zabezpieczenie otworów, kanałów i przewodów
12.6.9.   Zabezpieczenie  procesu  technologicznego
12.6.10.  Zaopatrzenie obiektu w urządzenia pożarnicze
13.   Analiza   akcji   gaśniczo-ratowniczej
13.1.  Pojęcie   ogólne
13.2.  Dokumentowanie przebiegu  działań operacyjnych
13.3.  Ocena poszczególnych działań operacyjnych
13.3.1.  Alarmowanie
13.3.2.  Rozpoznanie
13.3.3.  Obliczenie sił i środków
13.3.4.  Ratownictwo
13.3.5.  Dowodzenie
13.3.6.  Ocena  sprawności  jednostek  straży  pożarnych
13.3.7.  Ocena stanu ilościowego i jakościowego sprzętu pożarniczego oraz środków gaśniczych
13.3.8   Ocena   rozwiązań   taktycznych   i   efektów   gaśniczych
13.3.9.  Ocena jednostek współdziałających
13.3.10. Trudności w prowadzeniu działań gaśniczo-ratowniczych
13.3.11. Ocena i wnioski końcowe
13.4. Zasady sporządzania szkicu  sytuacyjnego terenu  działań gaśniczych
14.  Zasady ustalania strat pożarowych
14.1.  Zasady obliczania zniszczeń pożarowych
14.2.  Obliczanie szkód według wartości pieniężnej
14.3.  Zasady zaliczania pożarów do grup resortowych
Przepisy
Wykaz  piśmiennictwa

P. Borowski, F. Pawłowski, Pożary. Przyczyny, przebieg, dochodzenie., Wydawnictwo Arkady
Warszawa 1981, Format: B-5, stron: 273